السيد محمد حسين الطهراني

139

الله شناسى (فارسى)

مىفرمايد : ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا شَفِيعٍ . ( سورهء سجده ، آيه 4 ) « براى شما غير از خدا ، نه وليّى و نه شفيعى وجود ندارد . » علامه : « احتناك » به معنى لجام زدن است ، يعنى مانند راكبِ لجام نهاده بر مركوبش و اينست معنى احتناك ( لجام زدن ) كه خداوند از قول إبليس حكايت مىكند ، آنجا كه فرموده است : قالَ أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا * قالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزاؤُكُمْ جَزاءً مَوْفُوراً . وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَ أَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَ رَجِلِكَ وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ وَ عِدْهُمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً . ( سورهء أسرى ، آيات 62 تا 64 ) يعنى لألجمنهم ( من به بنىآدم لگام مىزنم ) و چنان بر آنها تسلّط پيدا مىكنم مانند تسلّط مرد سوارهء راكب بر مركوب خود كه بر آن افسار زده است . آنان مرا اطاعت مىكنند در آنچه را كه من به آنها امر كرده‌ام ، و بدان سوى روى مىآورند كه من اشاره بدان‌سو كرده‌ام ؛ بدون سركشى و عصيان . و از آيات قرآن چنين ظاهر مىشود كه او داراى جنود و سپاهيانى است كه به او در آنچه را كه امر مىكند مساعدت مىنمايند و بر آنچه را كه او مىخواهد معاونت مىكنند ، و آن عبارت است از همان قبيلهء او كه در آيه سابقه ذكر شد : إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ . و اين دسته از معاونين إبليس اگرچه از جهت كثرت عدد و از جهت گوناگونى اعمال به حدّ اعلاى از مرتبه رسيده‌اند ولى مع‌ذلك كارشان همان كار إبليس است و وسوسهء آنان همان وسوسه است ، همان‌طور كه آيه لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ( سورهء حجر ، آيه 39 ) بر آن دلالت دارد . و غير از اين آيه ، آياتى است كه حكايت حال آنها را مىكند .